حماسه‌ی سیاووش

نقد و معرفی کتاب و کتاب الکترونیکی / یار مهربان2: «حماسه‌ی سیاووش»

نویسنده: محمدرضا یوسفی، تصویرگر: ژیلا هدایی، انتشارات شباویز، چاپ اول، اسفند 1381، 33 صفحه، مصوّر (رنگی)، برگزیده‌ای از داستان‌های شاهنامه‌ی فردوسی توسی

شماره‎ی 12 – از کتابخانه‎ی بالان

«حماسه‌ی سیاووش» داستانی است حماسی، درباره‌ی دلاوری و خرَدوَرزی و صلح‌جویی اسطوره‌ها و پهلوانان ایران‌زمین، و برگرفته از داستان‌های شاهنامه‌ی فردوسی. البته معلوم است که داستانی که از شاهنامه برگرفته شده باشد، چه پی‌رنگ زیبا و محکم و عالی‌ای دارد. اما شیوه‌ی بازنویسی و نگارش هم خیلی مهم است. من تا به‌حال کتاب‌های داستانی مختلفی از بازنویسی شاهنامه خوانده‌ام. ولی راستی‌راستی این کتاب یکی از بهترین‌هاست. دلیلش هم این است که با این که برای گروه سنی ما و با نثر فارسی امروزی، بازنویسی شده، ولی لحن و شیوه‌ و حتی واژه‌ها و ترکیب‌های مخصوص خود فردوسی و شاهنامه را به‌ بهترین شکل حفظ کرده است. و این یکی از خوبی‌های بزرگ و مهم این کتاب است. درست است که جمله‌ها به نثر ساده و روان هستند، ولی شعرگونه و با روایت  شاهنامه‌ای. نه مثل بعضی از بازنویسی‌ها که آن‌قدر داستان، ساده‌نویسی می‌شود که دیگر از قالب شاهنامه بیرون می‌آید و به یک داستان ماجراجویی و اکشن تبدیل می‌شود. خیلی از جمله‌ها و عبارت‌های داستان، آن‌قدر قشنگند که آدم، ناخودآگاه برمی‌گردد و آن‌ها را چند بار می‌خواند، یادداشت برمی‌دارد یا  سعی می‌کند حفظ‌شان بکند، تا بتواند خودش هم همه جا آن‌ها را به آسانی به یاد بیاورد و استفاده کند. در یک کلام، این که نگارش کتاب، عالی است و «یکی داستانی است بس خواندنی»!

یکی دیگر از خوبی‌های مهم کتاب، ویرایش دقیق آن است. نه مثل بیشتر دیگر کتاب‌های گروه سنی‌ ما که آن‌قدر اشتباه تایپی دارد یا با نگارش ما در مدرسه – مثلاً برای علامت‌گذاری‌ها و جدانویسی‌ها، به‌ویژه «می» انجام کار – تفاوت دارد که موقع خواندن، حواس‌مان را پرت می‌کند یا به اشتباه می‌اندازدمان.

نمی‌شود از خوبی‌های این کتاب بنویسم، ولی از تصویرگری‌های دوست‌داشتنی‌اش چیزی نگویم. نقاشی‌هایی که با عنصرهای ایرانی، صحنه‌های داستان را به قشنگی تصویر می‌کنند: صورت‌های ایرانی، لباس‌های ایرانی، جنگ‌افزارها و دژهای ایرانی و … فقط باید یک دور، خیلی آرام و باحوصله، کتاب را ورق زد و به نقاشی‌های قشنگش نگاه کرد، یا خیره شد! انتشارات شباویز همیشه در کتاب‌هایش تصویرگری‌های قشنگی دارد! تصویرگری‌های این کتاب، از برگزیدگان نمایشگاه تصویرگری تایپی در سال 2003 بوده است.

در این کتاب، حماسه از آن‌جا آغاز می‌شود که سیاووش مورد خشم پدرش، کیکاووس‌شاه، قرار گرفته و باید از میان آتش بگذرد. او سوار بر اسبش به‌نام شبرنگ، و با سرودی رزم‌آور بر لب، برافراشته و سربلند از میان آتش بیرون می‌آید و به این ترتیب، بی‌گناهی و پاکی‌اش آشکار می‌شود و همگان بر روشنایی و پاکی درود می‌فرستند.  سواری  سرمی‌رسد و خبر شوم حمله‌ی افراسیاب، پادشاه توران، به ایران‌زمین را می‌رساند. سیاووش، تصمیم می‌گیرد به این جنگ برود تا هم از پدر دوری کند و هم نام‌آور شود. او با کمک رستم دستان، موفق می‌شود دشمنان را در چهار جنگ پیاپی شکست دهد. افراسیاب که از شکست سنگین برآشفته بود، خوابی آشفته می‎بیند. خواب‌گزاران تعبیر می‌کنند که باید با ایرانیان صلح کند تا نجات یابد. چاره‌ای می‌اندیشند. سیاووش هم با رستم مشورت می‌کند و تدبیر او را به کار می‌بندد. کیکاووس‌شاه بر این کار سیاووش و رستم خشمگین می‌شود. اما رستم بر صلح پافشاری، و از سیاووش دفاع می‌کند. همه‌ی اندیشه‌ی رستم و سیاووش در این است که صلح را به ایران و توران بازگردانند. در این بخش از داستان، پس از آشنایی با سردارانی چون توس و بهرام و زنگه، به این‌جا می‌رسیم که سیاووش برای پای‌بندی به پیمان صلحی که به‌نام یزدان پاک بسته است و برای جلوگیری از ویرانی ایران در جنگ‌های پیاپی، با دردی جانکاه، با ایران بدرود می‌گوید و به سرزمین بیگانه‌ی تورانیان می‌رود. پیران ویسه، سپه‌سالار پیر و خردمند، با تدبیرهایش افراسیاب را راهنمایی می‌کند و خود به استقبال سیاووش می‌رود و با او پیمان دوستی می‌بندد. سیاووش پس از عروسی با دختر افراسیاب، و  ساختن شهری به‌نام سیاووش‌گرد، صاحب پسری به‌نام کی‌خسرو می‌شود. پس از مدتی، گرسیوز بدنهاد، از افراسیاب در نزد سیاووش، و از سیاووش در نزد افراسیاب، آن‌قدر با حیله و مکر، سخن‌چینی و بدگویی می‌کند که هر دو به جنگ با یکدیگر می‌روند و …

مطالعه‎ی این کتاب، به نصب هیچ‎گونه نرم‎افزار و یا ثبت‎نام و عضویت و بارگذاری … نیازی ندارد. برای مطالعه‎ی آن به این صفحه، از «کتابخانه‎ی دیجیتالی کودکان»، بروید و بر روی تصویر کتاب کلیک کنید. با زبانه‎ها یا تب‎هایی که در گوشه‎های بالا و سمت راست صفحه قرار دارد، می‎توانيد کتاب را ورق بزنيد و به صفحه‎ی قبل يا بعد برويد. با ذره‎بين‎ها می‎توانيد صفحه‎ها را به اندازه‎ی دلخواه، بزرگ‎نمايی يا كوچك‎‎نمايی كنيد. صبر كنيد تا هر صفحه‎ی كتاب كامل بارگذاری شود و سپس به صفحه‎ی بعدی برويد، در غير اين صورت، ترتيب ورق زدن صفحه‎ها به هم می‎خورد.

ابیات کامل داستان غم‌انگیز «سیاووش» را در خودِ شاهنامه‌ی فردوسی و در 126 صفحه، می‌توانید در این‌جا به‌صورت بَرخط (آنلاین) بخوانید.

آپدیت:‌ این کتاب را می‌توانید در «کتابخانه‌ی ملی کودکان و نوجوانان» هم بخوانید.

 

Advertisements

دربارهٔ رامن

Student. Book lover. Firefox user. l
این نوشته در مرور و معرفی «یار مهربان ۲», ۱. رایاکتاب: ارسال شده و با , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.